Wat is NACE?

NACE — nomenclature statistique des activités économiques dans la Communauté européenne — is de gemeenschappelijke statistische classificatie van economische activiteiten van de Europese Unie. Elke productieve activiteit die binnen de EU wordt uitgevoerd, krijgt een code, zodat statistieken die in verschillende landen, door verschillende instellingen, in verschillende talen worden verzameld, zonder dubbelzinnigheid kunnen worden samengevoegd en vergeleken.

De classificatie wordt onderhouden door Eurostat, het statistiekbureau van de Europese Unie, in samenwerking met de nationale statistiekbureaus van de lidstaten. Het wordt gebruikt door overheidsadministraties, nationale statistiekbureaus, kamers van koophandel, belastingautoriteiten, bedrijfsregisters, particuliere gegevensleveranciers en – in toenemende mate – door elk softwaresysteem dat moet redeneren over wat een bedrijf daadwerkelijk doet.

De huidige editie die in dit handboek wordt behandeld, is NACE Rev. 2.1, aangenomen in 2023 en toegepast op statistische gegevens vanaf referentiejaar 2025.

Het belangrijkste onderscheid om te internaliseren is dat NACE activiteiten classificeert — wat een organisatie doet — in plaats van producten, goederen, beroepen of rechtsvormen. Producten hebben hun eigen classificatie (CPA in de EU, HS/CN voor handel). Beroepen vallen onder ISCO. Rechtsvormen zijn nationaal. NACE blijft bij het proces: brood bakken, software schrijven, mensen per vliegtuig vervoeren.

Dit betekent dat een kleine zelfstandige timmerman en een honderdkoppige meubelmakerij in dezelfde NACE-klasse vallen als zij dezelfde activiteit uitvoeren. Het betekent ook dat een bedrijf dat fietsen produceert voor de verkoop en een bedrijf dat fietsen per uur verhuurt in verschillende klassen vallen, hoewel een fiets centraal staat in beide.

Elk bedrijf dat is ingeschreven in een EU-handelsregister heeft ten minste één van NACE afgeleide code. Belastingautoriteiten gebruiken nationale NACE-gebaseerde codes om btw-categorieën en sectorspecifieke regels te beheren. Banken gebruiken ze voor risicoscoring bij witwasbestrijding. Statistische enquêtes gebruiken ze om hun doelpopulatie te definiëren. Onderzoeksfinanciers gebruiken ze om in aanmerking komende sectoren te beschrijven. Vacaturesites, advertentienetwerken, kredietbureaus en B2B-gegevensleveranciers vertrouwen allemaal, direct of indirect, op NACE.

Kortom: als een systeem ergens in Europa moet weten wat een bedrijf doet, spreekt het een dialect van NACE.